Πότε η φροντίδα για το φαγητό παύει να είναι υγιής και αρχίζει να γίνεται παγίδα;

Τι είναι η ορθορεξία;

Η ορθορεξία είναι μια διαταραγμένη σχέση με το φαγητό, που χαρακτηρίζεται από υπερβολική ενασχόληση με τη λεγόμενη «υγιεινή» διατροφή. Δεν αφορά απλώς μια προσεγμένη διατροφή, αλλά μια εμμονική ανάγκη να καταναλώνει κανείς μόνο “καθαρές” ή “σωστές” τροφές, με αυστηρούς και άκαμπτους κανόνες.

Το άτομο που βιώνει ορθορεξία:

• καταναλώνει πολύ χρόνο σχεδιάζοντας τα γεύματά του,

• αποφεύγει συγκεκριμένα τρόφιμα ή ομάδες τροφών,

• αισθάνεται έντονο άγχος ή ενοχή όταν “παρεκκλίνει” από τα διατροφικά του πρότυπα.

Πότε η υγιεινή διατροφή γίνεται πρόβλημα;

Η ορθορεξία συχνά περνά απαρατήρητη επειδή καλύπτεται κάτω από τη μάσκα ενός υγιεινού τρόπου ζωής. Όμως, υπάρχουν ενδείξεις που αποκαλύπτουν ότι η σχέση με το φαγητό έχει γίνει πιεστική:

• Αυστηροί και άκαμπτοι διατροφικοί κανόνες

• Έντονο άγχος όταν δεν υπάρχει έλεγχος στις τροφικές επιλογές

• Αποφυγή κοινωνικών γεγονότων λόγω φόβου για «λάθος φαγητό»

• Αίσθηση ενοχής, ντροπής ή αποτυχίας μετά από κάθε παρέκκλιση

• Σύνδεση της αυτοεκτίμησης με το πόσο «σωστά» τρώει κανείς

Ορθορεξία και ψυχική υγεία

Παρότι η ορθορεξία δεν αναγνωρίζεται επίσημα ως διαταραχή σε διαγνωστικά εγχειρίδια όπως το DSM-5, η επίδρασή της στην ψυχική υγεία μπορεί να είναι σημαντική. Συνδέεται συχνά με:

• αγχώδεις διαταραχές,

• τελειομανία,

• χαμηλή αυτοεκτίμηση,

• άλλες διατροφικές διαταραχές, όπως η νευρική ανορεξία.

Η συνεχής ενασχόληση με το «σωστό» φαγητό στερεί τη χαρά της καθημερινότητας, απομονώνει κοινωνικά και ενισχύει την αίσθηση ανεπάρκειας.

Πώς μπορεί να βοηθήσει η ψυχοθεραπεία;

Η ψυχοθεραπεία δεν στοχεύει στο να “χαλαρώσει” απλώς τους κανόνες, αλλά στο να κατανοήσει σε βάθος τι εξυπηρετεί η ανάγκη για έλεγχο και καθαρότητα. Μέσα από τη θεραπευτική σχέση, το άτομο μπορεί να:

• αναγνωρίσει βαθύτερες συναισθηματικές ανάγκες,

• εξερευνήσει την έννοια της αυτοαξίας,

• αποδομήσει την τελειομανία,

• ανακτήσει μια πιο ευέλικτη, ελεύθερη και ουσιαστική σχέση με το φαγητό.

Αν νιώθεις ότι το φαγητό έχει γίνει πηγή άγχους αντί για απόλαυση…

Δεν χρειάζεται να το περάσεις μόνος/η σου. Η αναζήτηση βοήθειας δεν είναι αδυναμία.