Η περίοδος των Χριστουγέννων είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την οικογένεια, τη ζεστασιά και την ανάγκη για ανθρώπινη σύνδεση. Για πολλές οικογένειες με εφήβους, όμως, οι γιορτές συχνά αναδεικνύουν δυσκολίες στην επικοινωνία και αυξάνουν τις εντάσεις. Η εφηβεία είναι μια περίοδος έντονων συναισθηματικών και γνωστικών αλλαγών. Ο έφηβος διεκδικεί περισσότερη αυτονομία, γεγονός που συχνά έρχεται σε σύγκρουση με τις γονεϊκές προσδοκίες.

Η επικοινωνία με εφήβους και γιατί γίνεται πιο δύσκολη

Κατά την εφηβεία, ο νέος άνθρωπος επαναπροσδιορίζει την ταυτότητά του και δοκιμάζει τα όρια της σχέσης με τους γονείς. Οι γονείς, από τη δική τους θέση, συνεχίζουν συχνά να επικοινωνούν με όρους καθοδήγησης ή ελέγχου. Αυτή η στάση μπορεί να εκληφθεί από τον έφηβο ως έλλειψη εμπιστοσύνης, με αποτέλεσμα την αποστασιοποίηση. Έτσι δημιουργείται ένας κύκλος από παρεξηγήσεις, αμοιβαία απογοήτευση και ψυχική απόσταση.

Οι γιορτές ως ευκαιρία για επανασύνδεση

Η χριστουγεννιάτικη περίοδος προσφέρει ένα σπάνιο δώρο στη σύγχρονη ζωή: περισσότερο κοινό χρόνο. Αυτές οι ημέρες μπορούν να αποτελέσουν σημείο επαναπροσέγγισης ανάμεσα σε γονείς και εφήβους, αρκεί να αξιοποιηθούν χωρίς ένταση και βιασύνη. Οι κοινές δραστηριότητες, τα γεύματα, οι βόλτες ή ακόμη και η απλή συνύπαρξη στο ίδιο περιβάλλον δημιουργούν χώρο για αυθεντική σύνδεση.

Η αξία της ενεργητικής ακρόασης

Η ενεργητική ακρόαση αποτελεί κεντρικό στοιχείο στην επικοινωνία με τους εφήβους. Περιλαμβάνει την προσεκτική ακρόαση χωρίς διακοπή, την αποφυγή κριτικής και την έκφραση ειλικρινούς ενδιαφέροντος για την οπτική του εφήβου. Όταν ένας έφηβος νιώθει ότι ακούγεται και γίνεται αποδεκτός, αυξάνεται σημαντικά η πιθανότητα να εκφράσει σκέψεις, αγωνίες και συναισθήματα.

Τι χρειάζεται να αποφύγουν οι γονείς τις γιορτές

Οι γιορτές δεν είναι κατάλληλη στιγμή για αυστηρές συζητήσεις, συγκρίσεις ή κριτικές παρατηρήσεις. Φράσεις όπως «δεν προσπαθείς αρκετά», «ο ξάδελφός σου είναι καλύτερος» ή «πώς πήγαν τα μαθήματα;» μπορεί να ενισχύσουν την απόσταση. Αντί για ερωτήσεις που επικεντρώνονται σε επιδόσεις ή συμπεριφορά, είναι σημαντικό να δοθεί προτεραιότητα στη σχέση και στην καλλιέργεια κλίματος αποδοχής.

Το μήνυμα που ενισχύει τη σχέση

Το πιο ουσιαστικό μήνυμα που μπορεί να μεταφέρει ένας γονιός σε έναν έφηβο είναι η συναισθηματική του διαθεσιμότητα. Όταν ένας γονιός λέει «είμαι εδώ για σένα, ακόμη και όταν δεν συμφωνούμε», προσφέρει ένα σταθερό σημείο αναφοράς. Αυτή η στάση δημιουργεί τις βάσεις για μια σχέση που θα αντέξει στον χρόνο και θα στηρίξει τον έφηβο στην πορεία του προς την ενήλικη ζωή.

Πότε χρειάζεται επιπλέον υποστήριξη

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι δυσκολίες στην επικοινωνία με τον έφηβο γίνονται έντονες και παρατεταμένες. Όταν η σχέση συνοδεύεται από έντονη σύγκρουση, σιωπή, απομόνωση ή συναισθηματική απόσυρση, η παρέμβαση ενός ειδικού ψυχικής υγείας μπορεί να είναι καθοριστική. Η συμβουλευτική γονέων ή η συστημική υποστήριξη της οικογένειας συμβάλλουν στη βαθύτερη κατανόηση των αναγκών κάθε μέλους και στην αποκατάσταση μιας ουσιαστικής επικοινωνίας.