Διαταραχή Αναμάσησης

Τι είναι η διαταραχή αναμάσησης

Η αναγωγή συνήθως ξεκινά λίγο μετά την κατανάλωση τροφής. Δεν είναι το ίδιο με τον εμετό, επειδή συχνά δεν προηγούνται ναυτία, αηδία ή έντονη σύσπαση των μυών. Μπορεί να συμβαίνει καθημερινά ή αρκετές φορές την εβδομάδα και σε οποιαδήποτε ηλικία, από τη βρεφική έως την ενήλικη ζωή. Ορισμένοι άνθρωποι την περιγράφουν ως σχεδόν αυτόματη, ενώ άλλοι αντιλαμβάνονται την έναρξή της. Δεν είναι απαραίτητο να προκαλεί ανακούφιση ή ευχαρίστηση και η δυσφορία ποικίλλει. Το πρόβλημα μπορεί να είναι αόρατο, επειδή πολλοί καλύπτουν το στόμα, βήχουν ή αποφεύγουν να τρώνε μπροστά σε άλλους.

Κύρια χαρακτηριστικά και σημάδια

Τα συχνότερα στοιχεία που οδηγούν σε αξιολόγηση περιλαμβάνουν:

• Επαναλαμβανόμενη επιστροφή πρόσφατα καταναλωμένης τροφής στο στόμα μετά το γεύμα.
• Επαναμάσηση, νέα κατάποση ή αποβολή της τροφής, συνήθως χωρίς ναυτία και χωρίς ακούσιο ρέψιμο/εμετικό αντανακλαστικό.
• Αποφυγή γευμάτων με άλλους, παράλειψη πρωινού ή περιορισμός της ποσότητας για να μειωθεί ο φόβος ότι η αναγωγή θα γίνει αντιληπτή.
• Απώλεια βάρους, ανεπαρκής ανάπτυξη, αφυδάτωση ή διατροφικές ελλείψεις όταν η κατάσταση είναι συχνή ή σοβαρή.
• Κακοσμία στόματος, οδοντική φθορά, ερεθισμός του οισοφάγου ή αναπνευστικές επιπλοκές σε ορισμένες περιπτώσεις.
• Στα βρέφη, στάση με τέντωμα και κάμψη της πλάτης, επαναλαμβανόμενες κινήσεις του στόματος ή δυσκολία στην πρόσληψη βάρους.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός εξετάζει λεπτομερώς τη σχέση της αναγωγής με τα γεύματα, τον τρόπο που συμβαίνει, τη συχνότητα, τη διάρκεια και την επίδραση στη θρέψη και στην καθημερινότητα.

• Η αναγωγή τροφής επαναλαμβάνεται για τουλάχιστον 1 μήνα και η τροφή μπορεί να επαναμασηθεί, να καταποθεί ή να αποβληθεί.
• Το σύμπτωμα δεν εξηγείται από γαστρεντερική ή άλλη ιατρική κατάσταση, όπως γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, γαστροπάρεση ή ανατομική απόφραξη.
• Η διαταραχή δεν εμφανίζεται αποκλειστικά στο πλαίσιο ψυχογενούς ανορεξίας, βουλιμίας, διαταραχής υπερφαγίας ή διαταραχής αποφευκτικής/περιοριστικής πρόσληψης τροφής (ARFID).
• Όταν υπάρχει διανοητική αναπηρία ή άλλη νευροαναπτυξιακή/ψυχική κατάσταση, η αναμάσηση χρειάζεται χωριστή διάγνωση μόνο αν απαιτεί ειδική κλινική αντιμετώπιση.

Η κλινική παρατήρηση και το ιστορικό συχνά αρκούν, αλλά ενδοσκόπηση, απεικόνιση ή εξετάσεις κινητικότητας μπορεί να χρειαστούν όταν το ιστορικό είναι ασαφές ή υπάρχουν ανησυχητικά σημεία.

Πώς μπορεί να επηρεάζει την καθημερινότητα

Η ανάγκη να κρυφτεί η αναγωγή μπορεί να περιορίσει τα οικογενειακά γεύματα, τις εξόδους, το σχολείο και την εργασία. Ο φόβος έκθεσης συχνά αυξάνει την απομόνωση και μπορεί να οδηγήσει σε ανεπαρκή πρόσληψη τροφής. Στα παιδιά, η μειωμένη θρέψη μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη, την ενέργεια και τη μάθηση. Στους ενήλικες, η κατάσταση μπορεί να παρερμηνευτεί ως σκόπιμος εμετός ή άλλη διαταραχή πρόσληψης τροφής. Η υποστηρικτική, μη επικριτική συζήτηση βοηθά το άτομο να περιγράψει το σύμπτωμα με ακρίβεια και να λάβει την κατάλληλη φροντίδα.

Αίτια και παράγοντες κινδύνου

Δεν υπάρχει ενιαία αιτία για όλους. Η αναμάσηση θεωρείται μαθημένο ή αυτοματοποιημένο μοτίβο μυϊκής λειτουργίας γύρω από το στομάχι και το διάφραγμα, το οποίο μπορεί να ξεκινήσει μετά από ασθένεια, εμετούς, γαστρεντερική ενόχληση ή στρες. Σε βρέφη και άτομα με νευροαναπτυξιακές ανάγκες μπορεί να λειτουργεί ως αυτοδιέγερση, αλλά αυτό δεν ισχύει υποχρεωτικά. Το άγχος μπορεί να επιδεινώνει το μοτίβο χωρίς να αποτελεί πάντοτε την αρχική αιτία. Η παραμέληση, η «οικογενειακή δυσλειτουργία» ή μια κρυμμένη ψυχική σύγκρουση δεν αποτελούν γενική εξήγηση.

Παρόμοιες ή συνυπάρχουσες καταστάσεις

Η διάκριση βασίζεται στο πώς συμβαίνει η αναγωγή και σε τι εξυπηρετεί:

• Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, η γαστροπάρεση, η πυλωρική στένωση και άλλες γαστρεντερικές παθήσεις πρέπει να διερευνηθούν ιατρικά.
• Ο έμετος συνήθως περιλαμβάνει ναυτία και ακούσιες έντονες μυϊκές συσπάσεις, σε αντίθεση με το τυπικό μοτίβο αναμάσησης.
• Στη βουλιμία ή την ανορεξία, η αποβολή τροφής μπορεί να γίνεται σκόπιμα για έλεγχο βάρους και συνοδεύεται από διαφορετικό διαγνωστικό μοτίβο.
• Στην ARFID ο περιορισμός βασίζεται συχνά σε αισθητηριακή αποφυγή, χαμηλό ενδιαφέρον ή φόβο δυσάρεστης συνέπειας, χωρίς η αναγωγή να αποτελεί το κεντρικό χαρακτηριστικό.
• Η τοποθέτηση αντικειμένων στο στόμα από πολύ μικρά παιδιά αφορά την αξιολόγηση της pica και δεν αποτελεί διαφοροδιάγνωση της αναμάσησης.

Αντιμετώπιση και υποστήριξη

Η θεραπεία συνδυάζει ιατρική παρακολούθηση με εκπαίδευση σε δεξιότητες που διακόπτουν τον αυτοματοποιημένο κύκλο αναγωγής.

• Η διαφραγματική αναπνοή πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το γεύμα διδάσκεται από εκπαιδευμένο επαγγελματία και λειτουργεί ως ανταγωνιστική απόκριση στην αναγωγή.
• Βιοανάδραση ή γνωσιακές-συμπεριφορικές στρατηγικές μπορούν να βοηθήσουν στην αναγνώριση πρόδρομων αισθήσεων, εκλυτικών παραγόντων και αποφυγών.
• Ο διαιτολόγος και ο γιατρός παρακολουθούν βάρος, ανάπτυξη, ενυδάτωση και θρεπτική επάρκεια, ιδιαίτερα σε παιδιά και σοβαρές περιπτώσεις.
• Συνυπάρχουσα γαστρεντερική πάθηση, άγχος ή διαταραχή πρόσληψης τροφής αντιμετωπίζεται παράλληλα και όχι ως υποκατάστατο της ειδικής θεραπείας.
• Στα βρέφη και σε άτομα που χρειάζονται φροντίδα, το πλάνο περιλαμβάνει ήρεμο περιβάλλον σίτισης, κατάλληλη επίβλεψη και εκπαίδευση φροντιστών χωρίς επίπληξη.

Πότε να ζητήσετε βοήθεια

Ζητήστε ιατρική αξιολόγηση όταν η αναγωγή επαναλαμβάνεται για εβδομάδες, εμφανίζεται στα περισσότερα γεύματα ή συνοδεύεται από απώλεια βάρους, ανεπαρκή ανάπτυξη, πόνο, δυσκολία κατάποσης ή κοινωνική αποφυγή. Στα βρέφη, η έγκαιρη παιδιατρική εξέταση είναι απαραίτητη. Ένα σύντομο ημερολόγιο με ώρα γεύματος, χρόνο έναρξης και συναφή συμπτώματα μπορεί να βοηθήσει την αξιολόγηση, αλλά δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.